Historia pewnego zespolu. WILKI

Jeden z fenomenów polskiej sceny muzycznej początku lat 90. Formacja została założona przez wokalistę – Roberta Gawlińskiego (eks-Madame, Made in Poland i Opera) w 1990 roku. W jej pierwszym składzie znaleźli się: R. Gawliński, W. Bruślik, R. Ochnio i P. Szkudelski. Rok póżniej Gawliński zdecydował się na zmianę składu. Obecnie zespół tworzą – Robert Gawliński, Marcin Ciempel, Mikis Cupas, Marcin Szyszko.

Grupa zdobyła olbrzymią popularność już pierwszym albumem, zatytułowanym „Wilki”, wydanym w 1992 roku. Płyta przyniosła największe przeboje zespołu – „Son Of The Blue Sky”, „Beniamin”, „Eli Lama Sabachtani” oraz „Aborygen”. W 1992 formacja pojawiła się na festiwalu w Sopocie, gdzie otrzymała Bursztynowego Słowika.

W 1995 roku Robert Gawliński udanie rozpoczął karierę solową – wydał płytę zatytułowaną „Solo”, na której znalazła się piosenka „O samym sobie”. Płyta miała premierę w dniu 32. urodzin artysty. Płyta ta po pięciu miesiącach sprzedaży uzyskała status złotej.

Kolejne indywidualne albumy Gawlińskiego to „Kwiaty jak relikwie” (1997) oraz „Gra” (1999). Singiel „Sid i Nancy” (z „Kwiatów…”) był jedną z najczęściej granych piosenek w rozgłośniach radiowych.

W listopadzie 2000 roku ukazał się podwójny album „Największe przeboje”, podsumowujący karierę zarówno nieistniejącej wtedy grupy Wilki, jak i solowe sukcesy jej lidera – Roberta Gawlińskiego. Na płycie znalazły się dwa nowe utwory, w tym promująca całość piosenka „Beze mnie o mnie”.

W 2001 roku grupa została reaktywowana. Po siedmiu latach kariery solowej, w kwietniu, Robert ponownie stanął na scenie, jako lider formacji Wilki. Grupa towarzyszyła wtedy w czasie koncertów niemieckiej kapeli Reamonn.

W sierpniu 2002 roku ukazała się pierwsza płyta zespołu nagrana po aż 8-letniej przerwie. Współproducentem albumu został Jarosław Kidawa. Autorem większości tekstów i muzyki tradycyjnie był Robert Gawliński. Na pierwszym singlu ukazał się utwór „Baśka”, który zdobył wielką popularność, a na festiwalu Opole 2002 wygrał konkurs Premier.

6 listopad 2004 roku ukazał się kolejny album zespołu, zatytułowany „Watra”. Na pierwszym singlu, pilotującym to wydawnictwo znalazło się nagranie „Bohema”.

Na następną studyjną płytę, zatytułowaną „Obrazki”, fani zespołu musieli czekać dokładnie dwa lata. Przed nagraniem materiału zespół zminieł skład – nowi muzycy to Leszek Biolik i Hubert Gasiul, którzy doskonale wpasowali się w zespół, jednocześnie wzbogacając Wilki o własne spojrzenie na muzykę.

wileczki

Historia pewnego zespolu. AC/DC

AC/DC to australijski zespół założony w 1973 roku w Sydney przez braci Angusa i Malcolma Youngów. Grupa uznawana za jednego z pionierów muzyki hardrockowej i heavymetalowej, choć sami członkowie grupy zawsze klasyfikowali swoją muzykę jako „rock & roll”.
Inspiracją dla nazwy formacji stał się tył maszyny do szycia siostry braci Youngów – Margaret, na którym zauważono akronim „AC / DC” oznaczający „alternating current / direct current” (urządzenie zdolne do pracy z oboma typami prądów). Uznano, że świetnie oddaje surową energię zespołu i postanowiono nie szukać nowej.
W 1973 roku zagrali swój pierwszy koncert w Sydney, a następnie podpisali kontakt z Albert Production. W tym czasie Angus Young przyjął charakterystyczny dla siebie image sceniczny – szkolny mundurek, który zaproponowała mu siostra muzyka.

Druga połowa lat 70. to konsekwentne pasmo sukcesów – w 1976 roku zespół podpisał międzynarodowy kontrakt z Atlantic Records. Równocześnie dużo koncertowali, głównie jako support przed Aerosmith, Blue Öyster Cult czy Kiss.

Przed wydaniem swojego pierwszego albumu High Voltage w 1975 roku, AC/DC parokrotnie zmieniało skład zespołu. Skład grupy stał się bardziej ustabilizowany od 1977 roku po przyjęciu do zespołu basisty Cliffa Williamsa, który zastąpił Marka Evansa.

W 1979 roku zespół nagrał jeden ze swoich najpopularniejszych albumów Highway to Hell, który jest także ostatnim nagranym z wokalistą i współautorem utworów Bonem Scottem, zmarłym 19 lutego 1980, po nocy spędzonej na intensywnym piciu alkoholu.

Grupa stanęła przed groźbą rozwiązania działalności. Udało się ją zażegnać poprzez zaangażowanie nowego wokalisty – Briana Johnsona. W tym samym roku zespół nagrał swój najlepiej sprzedający się album – „Back in Black”. Kolejna dekada, mimo przejściowych problemów, zapowiadała się więc znakomicie.

W 1988 roku trafili do australijskiej Galerii Sław.

W 1989 roku ukazał się „Blow Up Your Video”, pierwszy od dawna nagrany z oryginalnymi producentami zespołu, który krytykowany z jednej strony – przyniósł z drugiej – tak potrzebny grupie sukces komercyjny. Rozpoczęło się tournee, podczas którego Malcolm Young przyznał się wreszcie do alkoholizmu i trafił na leczenie, a jego miejsce tymczasowo zajął jego bratanek, Stevie.

W 2003 roku formacja zagrała koncert na lotnisku w Toronto (między innymi z Rolling Stones i Rush), na rzecz miasta po epidemii wirusa SARS. W tym samym roku zostali wprowadzeni do Rock and Roll Hall of Fame. W 2004 roku Aleja Korporacyjna w Melbourne zmieniła nazwę na „AC/DC Lane”, gdzie litery połączono w całość, a piorun umieszczono w tle. W 2007 roku zespół uplasował się na piątym miejscu w USA pod względem sprzedaży płyt za The Beatles, Led Zeppelin, The Eagles i Pink Floyd.

20 października 2008 roku wydano nowy album „Black Ice”, którego promowano singlem „Rock n’ Roll Train”.

Historia pewnego zespolu. ABBA

ABBA to szwedzki zespół, który szczyt popularności osiągnął w latach 70. i na przełomie lat 70. i 80. Zespół powstał w 1972 roku i tworzyli go Björn Ulvaeus, Benny Andersson, Agnetha Fältskog i Anni-Frid (Frida) Lyngstad, stanowiący dwa małżeństwa. Nazwa ABBA to akronim pierwszych liter imion członków grupy.
Ich pierwszym wielkim przebojem była piosenka „Waterloo” (1974). Kolejne hity ABBy to m.in. „S.O.S.”, „Mamma Mia”, „Knowing Me, Knowing You”, „Take A Chance On Me”, „Chiquitita”, „Thank You For The Music”, „The Winner Takes It All”, „One Of Us” i „Dancing Queen”, który jako jedyny singiel dotarł do 1. miejsca listy Billboardu. Grupa sprzedała ponad 370 milionów płyt na całym świecie, od Skandynawii, przez Wielką Brytanię, Australię, po Amerykę Północną. ABBA uważana jest za jeden z najważniejszych składów muzycznych XX wieku.
Przełomem dla działającej od początku lat 70. ABBY był występ na Eurowizji w 1974 roku. Zwyciężając wesołym wykonaniem utworu „Waterloo” grupa rozpoczęła trasę koncertową po całym świecie. Krążek „Arrival”, wydany dwa lata po eurowizyjnym sukcesie, przyniósł zespołowi status pionierów Ery Disco.

ABBA wystąpiła tylko raz w Polsce – podczas koncertu, który odbył się w 1976 roku w studiu warszawskiej Telewizji Polskiej.

Zespół rozpadł się w 1982 roku, po rozwodach obu par. W 2008 roku członkowie grupy spotkali się podczas premiery filmu „Mamma Mia”, którego ścieżka dźwiękowa oparta była o ich największe przeboje. Było to pierwsze publiczne spotkanie zespołu od ponad 25 lat.

W 2010 roku ABBA otrzymała nominację do Rock And Roll Hall of Fame.

ABBA „Waterloo” (1974) – Konkurs Eurowizji

 

Historia pewnej piosenki. „My Heart Will Go On” – Celine Dion

My Heart Will Go On – piosenka skomponowana na potrzeby filmu Titanic (1997), a także czwarty singel z piątego studyjnego anglojęzycznego albumu Céline Dion Let’s Talk About Love. Początkowo reżyser filmu, James Cameron, nie przewidywał skomponowania specjalnej piosenki na napisy końcowe. James Horner wraz z Willem Jenningsem potajemnie zaczęli tworzyć właśnie ten utwór, którego wykonanie powierzyli Céline Dion. Wydanie piosenki na singlu okazało się trafnym posunięciem. Utwór stał się numerem jeden w wielu krajach świata i przez blisko pół roku nie schodził z czołowych miejsc list przebojów. Jest on także jednym z największych hitów w historii muzyki pop. Do utworu nakręcono teledysk, którego reżyserem był Bille Woodfuff.

Utwór został nagrodzony m.in Oscarem w kategorii Najlepsza oryginalna piosenka filmowa, nagrodami Grammy w kategoriach Record of the Year, Song of the Year, Best Female Pop Vocal Performance i Best Song Written for a Motion Picture, Television or Other Visual Media oraz Złotym Globem. Singel z piosenką był najlepiej sprzedającym się singlem 1998 roku i sprzedał się na całym świecie w ilości 10 mln egzemplarzy. Album Let’s Talk About Love na którym piosenka została najpierw umieszczona sprzedano w 31 milionach kopii i jest on do tej pory najlepiej sprzedającym się albumem Céline Dion. Wynik 30 milionów sprzedanych egzemplarzy osiągnął soundtrack do filmu Titanic, stając się jednym z najlepiej sprzedających się albumów z muzyką filmową w historii.

W Kanadzie nie wydano utworu na singlu komercyjnym, jednak piosenka była tak popularna, że dzięki krążkom pochodzącym z importu dotarła tam do pozycji 14. najlepszych singli, stając się tym sposobem jednym z najwyżej notowanych importowanych singli w tym kraju. W Stanach Zjednoczonych piosenka zadebiutowała od razu na szczycie listy Billboard Hot 100, zaś na liście airplay przebywała konsekwentnie na szczycie przez 10 tygodni.

Piosenka jest uważana – obok I Will Always Love You Whitney Houston z filmu The Bodyguard i (Everything I Do) I Do It for You Bryana Adamsa z filmu Robin Hood: Książę złodziei – za najlepszą miłosną balladę lat 90. XX wieku.

 

10 największych atrakcji turystycznych w USA

Serwis TripAdvisor zebrał opinię turystów z całego świata, którzy dokonali wyboru największych atrakcji turystycznych w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Zobaczcie, które amerykańskie miasta i zabytki cieszą się największą popularnością wśród turystów, którzy odwiedzają Amerykę.
1. Bellagio – superluksusowy hotel i kasyno, położony przy ulicy Las Vegas Strip w Paradise, w stanie Nevada. Inspirowany otoczeniem jeziora Como we włoskim mieście Bellagio, hotel znany jest ze swojej elegancji. Do głównych atrakcji kompleksu należy 3.2–hektarowe, ulokowane pomiędzy budynkiem Bellagio, a Las Vegas Strip, sztuczne jezioro, w którym znajdują się słynne Fountains of Bellagio, czyli ogromne fontanny synchronizowane z muzyką. Na przestrzeni lat stały się one jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Las Vegas

th (5)

2. Militarny Park Narodowy w Gettysburgu. Jest to miejsce upamiętniające bitwę pod Gettysburgiem, która rozegrała się w lipcu 1863 roku podczas wojny secesyjnej. Była to największa bitwa podczas wojny.

th (6)

3. Pomnik USS Arizona – pomnik upamiętniający miejsce spoczynku 1102 marynarzy, którzy zginęli na pancerniku USS Arizona podczas ataku japońskich sił zbrojnych na Pearl Harbor 7 grudnia 1941. Znajduje się on w zatoce Pearl Harbor w Honolulu na Hawajach.

th (8)

4. Taras widokowy Top of the Rock na Manhattanie w Nowym Jorku

th (9)

5. Golden Gate Bridge – most wiszący łączący San Francisco z hrabstwem Marin, nad cieśniną Golden Gate. Został otwarty 27 maja 1937. Golden Gate Bridge jest bardzo ważnym węzłem komunikacyjnym. Będąc także jednym z głównych celów wycieczek turystycznych jest uczęszczany rocznie przez miliony użytkowników. Miesięcznie przejeżdża po nim około 3,4 mln samochodów i liczba ta ciągle wzrasta. Szacuje się, że od momentu otwarcia mostu przejechało po nim około 1,6 miliarda pojazdów, a ponieważ jest on od tego momentu płatny, zarobił już na swoją konserwację około miliarda dolarów.
Oprócz tego, że jest jednym z najwyższych mostów na świecie, ustanowił też niechlubny rekord. Do tej pory z Golden Gate skoczyło już ponad 2000 samobójców z czego ponad 1500 zmarło.

th (10)

6. Katedra św. Jana Chrzciciela w Savannah, w stanie Georgia jest głównym kościołem rzymskokatolickiej diecezji Savannah oraz katedrą miejscowego biskupa. Położona jest przy 222 East Harris Street. Zbudowana jest na miejscu dwu wcześniej zbudowanych kościołów, które na skutek pożarów uległy zniszczeniu. Obecna świątynia została zbudowana w stylu neogotyckim na początku XX wieku i dwukrotnie poddana renowacji (w latach 1959-63 oraz 1984-85). Katedra pełni również funkcję kościoła parafialnego. Społeczność parafialna wydaje co miesiąc biuletyn „The Twin Spires”.

th (11)

7. Pomnik Weteranów Wojny w Wietnamie – narodowy pomnik w Waszyngtonie czczący pamięć żołnierzy amerykańskich sił zbrojnych, którzy zginęli w czasie wojny wietnamskiej.

th (12)

8. Broadway – ulica w Nowym Jorku, w dzielnicy Manhattan. W jej środkowej części (w regionie Times Square) mieszczą się liczne teatry (rozrywkowe i musicalowe) stanowiące centrum teatralne USA, przyciągające wielu turystów z całego świata. Jest to także jedna z głównych ulic dzielnicy Manhattanu i jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc Nowego Jorku i Stanów Zjednoczonych.

th (13)

9. „Fasolka” w Chicago – inaczej znana jako Cloud Gate stoi w Parku Milenijnym. Jej autorem jest brytyjski artysta Anish Kapoor.

th (14)

10. Mauzoleum Lincolna w Waszyngtonie – pomnik upamiętniający szesnastego prezydenta Stanów Zjednoczonych Abrahama Lincolna znajdujący się w parku National Mall w Waszyngtonie, będący budynkiem przypominającym wyglądem klasyczną grecką świątynie taką jak choćby Partenon, zbudowany na planie prostokąta otoczony 38 kolumnami doryckimi z białego marmuru Colorado.
Każda z nich ma wysokość 13,4 m i średnicę 2,3 m. Dwie z nich stoją przy wejściu , a pozostałych 36 symbolizuje 36 stanów tworzących Unię w momencie śmierci Abrahama Lincolna. Nad nimi na parapecie wyrzeźbiono 48 festonów, które symbolizują 48 stanów Unii w chwili otwarcia mauzoleum. Kolumnada ma 57 m długości 36 m szerokości.
Nocą pomnik jest oświetlony, zaś 12 lutego, w urodziny Lincolona, składa się pod nim wieńce. Dla zwiedzających oprowadzanych przez przewodnika mauzoleum udostępnia również do zwiedzania znajdujące się głęboko pod nim jaskinie. Można w nich zobaczyć nacieki skalne takie jak stalaktyty i stalagmity.

 

Historia pewnej piosenki. „NeverEnding Story” – Limahl

The NeverEnding Story – tytułowa piosenka z angielskiej wersji filmu Niekończąca się opowieść, wykonana przez Limahla i Beth Anderson w 1984. Utwór odniósł międzynarodowy sukces i znalazł się na wysokich pozycjach list przebojów w wielu krajach.

Piosenka została skomponowana przez Giorgio Morodera ze słowami Keitha Forseya, chociaż zarówno ona, jak i kilka innych elektronicznych kawałków ze ścieżki dźwiękowej filmu nie pojawia się w oryginalnej niemieckiej wersji.

Ponieważ Beth Anderson nagrywała swoje słowa niezależnie od Limahla i nie pojawiła się w teledysku, musiała zastąpić ją piosenkarka Mandy Newton, która „śpiewała” teksy Anderson ruszając wargami

Odnosząc się do tytułu filmu, utwór nie ma żadnego wyróżniającego się początku, ani końca. W przeciwieństwie do innych piosenek, które pod koniec się wyciszają, NeverEnding Story wzmacnia swój ton, tworząc w ten sposób wrażenie „niekończącej się”.

A o czym jest film “Neverending story “ ?
Bohaterem filmu jest chłopiec Bastian, który pewnego dnia chowa się w księgarni, uciekając przed prześladującymi go starszymi kolegami ze szkoły. Tam znajduje tajemniczą książkę i dzięki niej przenosi się do świata fantazji, któremu właśnie grozi zagłada. Podczas lektury odkrywa, że przebieg historii opisanej w książce zależy również od niego.

W dniu premiery 20 lipca 1984 roku film był najdroższą produkcją filmową spoza USA i Związku Radzieckiego

Historia pewnej piosenki. „The Unforgiven” – Metallica

„The Unforgiven” – ballada rockowa zespołu Metallica, wydana na płycie Metallica (nieformalnie Czarny album) z roku1991. Kompozycja trwa blisko sześć i pół minuty, a jej twórcami są James Hetfield, Lars Ulrich i Kirk Hammett.
Utwór utrzymany w smutnym, poważnym klimacie opowiada o życiowym wypaleniu – młody człowiek pojawia się na ziemi i natychmiast zostaje stłamszony przez ludzi próbujących nauczyć go jak żyć. W tekście można odszukać przeżycia wokalisty zespołu, który miał trudne dzieciństwo (ojciec opuścił rodzinę, jego matka zmarła na raka).
„The Unforgiven” często grany jest na koncertach Metalliki..
„The Unforgiven” został wydany jako singel. Na nim znalazł się również utwór „Killing Time”.
Utwór doczekał się dwóch kolejnych części, zawartych kolejno na albumach ReLoad z 1997 roku oraz Death Magnetic z 2008 roku.
„The Unforgiven” znalazło się na debiutanckim krążku fińskiego zespołu Apocalyptica – Plays Metallica by Four Cellos. Zagrano go na samych wiolonczelach. Na albumie znalazło się także 7 innych utworów Metalliki. W roku 2002 utwór znalazł się również na albumie Best of Apocalyptica.
Premiera teledysku odbyła się 19 listopada 1991 roku. Wideoklip przedstawia chłopca, który bawi się, ale we wplecionym ujęciu pokazane są również cienie ludzi, którzy tworząc koło naradzają się w celu omówienia przyszłości chłopaka. Wkrótce młody człowiek zamknięty zostaje w czymś przypominającym więzienie, z którego za wszelką cenę próbuje się on uwolnić. Młodzieniec wchodzi do kanałów wentylacyjnych, żłobiąc w ścianie dziury. Po kilku wmontowanych kadrach gdzie pokazani są muzycy formacji, widać starego mężczyznę, który nadal usiłuje wydostać się z tej patowej sytuacji, jednak ostatecznie pada on z wyczerpania, a film kończy się, gdy widać postać starego mężczyzny rozpostartego na ziemi. Reżyserem tego teledysku jest Matt Mahurin. Istnieje również inna wersja klipu z przerwą w środku (trwa 12 minut).

 

Sklad zespolu Metallica

James Hetfield – śpiew, gitara rytmiczna
Lars Ulrich – perkusja
Kirk Hammett – gitara prowadząca|
Jason Newsted – gitara basowa

Historia pewnej piosenki. „We Are the World” – USA for Africa

We Are the World – singel charytatywny wykonany przez formację USA for Africa, którego celem było zebranie pieniędzy na pomoc dla głodującej Afryki. Pomysłodawcą był Harry Belafonte, piosenkę napisali Michael Jackson i Lionel Richie, a producentem był Quincy Jones. Nagranie miało miejsce w nocy 28 stycznia 1985 roku. Była to noc rozdania American Music Awards, co było sposobem na zebranie tylu artystów w jednym miejscu i czasie (artyści przyjeżdżali po ceremonii do studia).
Utwór został przebojem roku i przyniósł 90 mln dolarów zysku. Zdobył dwie nagrody Grammy w 1985 roku jako Best Song of the Year oraz Best Record of the Year. 800 000 kopii nagrania pojawiło się w sklepach we wtorek, 7 marca 1985 i wszystkie one zostały sprzedane podczas pierwszego tygodnia. Piosenka zadebiutowała na liście Billboardu 23 marca na miejscu 21 (był to najwyższy debiut od czasów Imagine Johna Lennona), a na miejscu pierwszym znalazła się po trzech tygodniach pobytu na liście.
Wydano też prawie godzinny film o tytule „We Are The World – The Story Behind The Song”, który jest zapisem prób nagrania i wypowiedzi wykonawców. W roku 2005, z okazji 20-lecia sukcesu, ukazało się dwupłytowe wydawnictwo na DVD „We Are The World – The Story Behind The Song, 20th Anniversary Special Edition”, które zawiera także wcześniej niepublikowane materiały z nagrania piosenki.
Obecnie USA for Africa jest organizacją zajmującą się niesieniem pomocy potrzebującym, głównie chorym na AIDS w Afryce i USA.

 

Lista wykonawców według kolejności śpiewania

• Lionel Richie
• Stevie Wonder
• Paul Simon
• Kenny Rogers
• James Ingram
• Tina Turner
• Billy Joel
• Michael Jackson
• Diana Ross
• Dionne Warwick
• Willie Nelson
• Al Jarreau
• Bruce Springsteen
• Kenny Loggins
• Steve Perry
• Daryl Hall
• Huey Lewis
• Cyndi Lauper
• Kim Carnes
• Bob Dylan
• Ray Charles

Historia pewnej piosenki. „Another Brick in the Wall” – Pink Floyd

Another Brick in the Wall – tytuł trzech opartych na tym samym motywie muzycznym utworów brytyjskiego zespołu rockowego Pink Floyd pochodzących z wydanej w 1979 roku rock opery/concept albumu The Wall. Zatytułowane są odpowiednio Another Brick in the Wall Part IPart II i Part III. Wszystkie są autorstwa basisty i ówczesnego lidera grupy Rogera Watersa. Są to jedne z najbardziej znanych piosenek zespołu, a także jego największe hity – szczególnie Another Brick in the Wall Part II, które osiągnęło pierwsze pozycje na amerykańskich i brytyjskich listach przebojów, a także umieszczone zostało jako 375 utwór na liście 500 największych hitów wszech czasów sporządzonej przez magazyn Rolling Stone.

Do wzmocnienia wymowy części II potrzebna była partia chóru dziecięcego, zespół zwrócił się więc do nauczyciela muzyki ze szkoły położonej w okolicy ich studia, Alana Renschawa. Ten zgodził się wspomóc produkcję płyty wraz z grupą swoich uczniów, pod warunkiem wszakże, że prowadzona przez niego szkolna orkiestra będzie mogła dokonać nagrań w studiach należących do Pink Floyd. Członkowie zespołu przystali na te warunki, wynagrodzili też chór dodatkowym ryczałtem w wysokości 1000 funtów – jednak nie zawarto w tej sprawie żadnych oficjalnych kontraktów dotyczących tantiem. Według nowych brytyjskich przepisów dotyczących prawa autorskiego w 1996 byli uczniowie zyskali uprawnienia do walki o korzyści płynące z udziału w projekcie, i po odszukaniu się za pośrednictwem strony internetowej pozwali Pink Floyd do sądu. Sprawa zakończyła się wypłaceniem każdemu z nich kwoty 500 funtów.

 

Sklad zespolu Pink Floyd

Roger Waters – gitara basowa, wokal
David Gilmour- gitary, wokal I syntezator
Nick Mason – perkusja
Rick Wright – instrumenty klawiszowe
Chór Islington Green School pod batutą Noela Davisa – chór dziecięcy w części II

9 faktów, w które dotąd nie wątpiliście

Słodki smak czujemy na przedzie języka, gorzki z tyłu. Mount Everest to najwyższa góra świata. Kameleon zmienia barwę, aby zlać się z otoczeniem. Wielki mur chiński jest widoczny z kosmosu. Nic z tego nie jest prawdą – chociaż jesteśmy o tym przekonani.

1. Mount Everest jest najwyższą górą świata

Słynny ośmiotysięcznik Mount Everest (8848 m n.p.m.) tak naprawdę nie jest najwyższą górą świata. Ma największą wysokość bezwzględną („nad poziomem morza”). Wysokość bezwzględna to wysokość mierzona od średniego poziomu wody w światowych oceanach.

RZECZYWISTOŚĆ:

Gdyby mierzyć wysokość góry od jej podnóża do szczytu, czyli wysokość względną, to najwyższym szczytem na świecie byłby wulkan Mauna Kea na Hawajach. Jego wysokość bezwzględna wynosi wprawdzie zaledwie 4205 m n.p.m., ale od podnóża na dnie oceanu do wierzchołka ma aż 10 100 m.

EKWADOR I… MARS

Gdyby brać pod uwagę oddalenie od środka Ziemi, za najwyższy trzeba by uznać wierzchołek Chimborazo (6 310 m n. p. m.) w Ekwadorze. Ruch obrotowy Ziemi spłaszcza nieco planetę na biegunach, skutkiem czego im bliżej coś jest położone równika, tym dalej od środka planety się znajduje. Natomiast najwyższą znaną górą Układu Słonecznego jest Olympus Mons (Olimp), który znajduje się na Marsie, a jego wysokość to 27 kilometrów!

d1cf1ae6fc81c9b1ab3c307357cead38

2. W zimie przez głowę ucieka z naszego ciała 50% ciepła

Jeśli człowiek nie miałby na sobie żadnego ubrania, to przez głowę uciekałoby około 10% ciepła, natomiast 90% uchodziłoby przez pozostałą cześć naszego organizmu. Ciepło w czasie mrozu ucieka po prostu przez te miejsca na ciele, które są odkryte.

RZECZYWISTOŚĆ:

Głowa jest najbardziej ukrwioną częścią ludzkiego ciała. Co więcej, między skóra na głowie a czaszką nie ma zbyt wiele tkanki tłuszczowej. Mimo to, przez głowę nie uchodzi wcale połowa ciepła naszego organizmu, jak się popularnie twierdzi.

WOJSKOWY EKSPERYMENT SIĘ NIE POWIÓDŁ

Skąd wzięło się to mylne przypuszczenie? Zrodziło się w wyniku źle przeprowadzonego eksperymentu wojsk amerykańskich w latach 50. ubiegłego stulecia. Przedmiotem badania było zachowanie żołnierzy w ekstremalnie niskich temperaturach. Owszem, wykazano, że najwięcej ciepła uciekało przez głowę, ale bez wątpienia wpływ na to miał fakt, iż uczestnicy eksperymentu byli ciepło ubrani, a odsłonięta pozostawała tylko głowa.

5ab161e18f217ff949ead8fa5f70809f

3. Wielki Mur Chiński to jedyna ziemska budowla widoczna z kosmosu

Obecnie mur ma długość 8851 km, a jego maksymalna szerokość wynosi zaledwie 10 m. Oznacza to, że już z wysokości 38 km widzielibyśmy jedynie cienką niteczkę. Jest to ogromna budowla, ale nie jest widoczna ani z orbity, ani z Księżyca, jak głosi powszechny mit.

RZECZYWISTOŚĆ:

Pierwszy chiński astronauta Jang Liwei, który dotarł na orbitę w 2003 r., ogłosił, że mur nie jest widoczny z kosmosu. Wielki Mur Chiński jest starym systemem fortyfikacji ciągnącym się przez północne Chiny. Powstawał głównie podczas rządów cesarzy z dynastii Ming, od końca XIV do początku XVII wieku.

NIE WIDZIAŁ GO, ALE ZROBIŁ ZDJĘCIE

Amerykański astronauta chińskiego pochodzenia, Leroy Chiao, miał podczas swojej misji na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) w 1994 r. potwierdzić lub zaprzeczyć tej teorii. Nie rozpoznałem go, ponieważ z tej wysokości widać jedynie jakąś linię, która równie dobrze może być chińskim murem, autostradą, górskim masywem bądź rzeką. To, że rzeczywiście był to Wielki Mur Chiński, potwierdzili specjaliści z NASA, którzy potem poinformowali mnie, że udało mi się go sfotografować – wyjaśniał Chiao, który podczas swojej sześciomiesięcznej misji na ISS wykonał 16 tysięcy zdjęć.

657d534b76c0e48023c59b3865378951

4. Kolumb bał się, że na końcu świata spadnie do piekła

W roku 1492, kiedy Krzysztof Kolumb wypływał na pierwszą wyprawę odkrywczą, powszechnie już było wiadome, że Ziemia jest okrągła. Mimo to, do dziś uważa się, że hiszpańscy teologowie ostrzegali Kolumba, że na skraju Ziemi spadnie w bezdenną przepaść albo wprost do piekła.

RZECZYWISTOŚĆ:

O tym, że Ziemia jest kulista, wiemy już 2500 lat. Już w starożytności nie była to tajemnica dla większości ludzi. Odkrycie to przypisuje się Arystotelesowi i datuje się na IV-III wiek p.n.e. Według włoskiego filozofa i pisarza Umberto Eco hiszpańscy teologowie przestrzegali Kolumba, że Ziemia ma większy promień, niż mógł sądzić. Droga do Chin w kierunku zachodnim nie będzie przez to taka prosta, mówili. I mieli rację.

KULISTA ZIEMIA NIE PRZESZKADZAŁA KOŚCIOŁOWI

Krzysztof Kolumb mógł w czasie swej drogi obawiać się wielu trudności. Załodze tak długiego rejsu groził szkorbut, statki mogły roztrzaskać się w czasie burzy, a marynarze bali się, że w nieznanych wodach napadną na nich ogromne morskie potwory. Jednego się jednak nikt nie bał – że na końcu Ziemi wpadną w przepaść. Teoria o kulistości Ziemi, zdaniem Umberto Eco, nie stała nigdy w sprzeczności z nauką chrześcijańską.

46151436be9f2141361b8780c7285ca0

5. Odtleniona krew jest błękitna

Kiedy popatrzymy na swoje ręce, widzimy, że żyły na nich są błękitne. To prowadzi do popularnego, lecz błędnego przekonania, że odtleniona krew w żyłach jest niebieska, natomiast czerwienieje w kontakcie z tlenem.

RZECZYWISTOŚĆ

Odtleniona krew wpływająca do płuc jest ciemnoczerwona, natomiast natleniona ma barwę jasnoczerwoną. Nigdy nie jest błękitna. Nasze żyły wyglądają w ten sposób, ponieważ światło padające na skórę jest rozproszone. Do ciemnoczerwonej krwi płynącej w żyłach dochodzi bardzo niewiele światła i obraz jest zaciemniony.

DLACZEGO KREW JEST CZERWONA

Krew w naszym organizmie porusza się naczyniami, a jej obieg zapewnia praca serca. Płynie do płuc, aby zostać natleniona, a następnie tętnicami dociera do różnych miejsc w ciele. Tlen jest rozprowadzany po ciele najcieńszymi naczyniami krwionośnymi, zwanymi kapilarami (naczynia włosowate). Następnie krew wraca do serca żyłami. Jest czerwona dzięki hemoglobinie. Jest to białko, które zapewnia przenoszenie tlenu z płuc do tkanek oraz odprowadzanie dwutlenku węgla w odwrotnym kierunku.

a14df30c30cc43299b47d8f80ced896c

6. Na różnych częściach języka czujemy różne smaki

Od długiego czasu pokutuje mit, że słodki smak odczuwamy przednią częścią języka, słony częściami bocznymi od strony przedniej, smak kwaśny bocznymi w części środkowej, natomiast receptory smaku gorzkiego znajdują się w części środkowej i tylnej.

RZECZYWISTOŚĆ:

Prawda jest inna. Wszystkie smaki odczuwamy całym językiem, choć mogą na nim istnieć pewne obszary, które na dany smak są wrażliwsze. Centrum odczuwania smaków znajduje się w płacie ciemieniowym kory mózgowej, poza tym smak jest w dużej mierze połączy ze zmysłem węchu.

NOWY SMAK UMAMI

Do czterech podstawowych smaków jakiś czas temu oficjalnie dołączył piąty, tzw. smak umami. Jest to kwas glutaminowy, którego solą sodową jest glutaminian sodu. Używany jest przede wszystkim w kuchni azjatyckiej. Opisanie smaku umami jest dość złożone. Powstaje on po dodaniu glutaminianu do potraw, którym daje przyjemny i wydatny smak, opisywany jako taki, którym nie sposób się nasycić.

b37d650b0c4fb921ade9c181161885f6

7. Samice ptaków porzucą swoje młode, jeśli człowiek dotknie je ręką

Jeśli podniesiemy młodego ptaszka, który wypadł z gniazda, i włożymy na miejsce, samica go już nie przyjmie i młode zdechnie. Jednak nie dzieje się tak dlatego, że dotknęliśmy go ręką. Ptaki nie potrafią przenieść swoich młodych, które jeszcze nie umieją latać, z powrotem do gniazda, zatem przestają o nie dbać.

RZECZYWISTOŚĆ:

Ptaki nie mają dobrego węchu, dlatego nie mogłyby odrzucić młodego ze względu na zapach człowieka. Jeśli chcemy uratować ptaszka, który jest zraniony albo leży na ruchliwej drodze lub zagraża mu pies bądź kot, możemy go bez obaw wziąć do rąk i posadzić na najbliższej gałęzi bądź krzewie.

PRZEŻYWA ZALEDWIE JEDNA PIĄTA

Ptasi rodzice, kiedy poszukują pożywienia, pozostawiają swoje młode same. Nie oznacza to jednak, że porzucają je i już więcej się nimi nie opiekują. W świecie zwierząt dzieje się tak, że 80% młodych wszystkich gatunków nie dożywa drugiego roku życia. W przyrodzie zwyciężają tylko najsilniejsze osobniki.

3817f16af928dbcd770c220d676ca1f8

8. Szkło jest powoli cieknącą cieczą

W starych zamkach i katedrach szkło w witrażach jest grubsze na dole niż na górze. Nie jest to jednak wynik powolnego ściekania szkła przez stulecia, jak uważa wielu i jak można przeczytać nawet w encyklopedii Britannica!

RZECZYWISTOŚĆ:

Mit „cieknącego szkła” obalił brazylijski inżynier Edgar Dutra Zanotto w artykule Do cathedral glasses flow? (Czy okna w katedrach ściekają?), opublikowanym w 1998 r. w czasopiśmie „American Journal of Physics”. Według Zanotta przyczyną rozszerzenia szyb jest proces ich średniowiecznej produkcji.

ZIEMIA ZMIENIŁABY SIĘ W CZARNĄ DZIURĘ

Gdyby szkło cieknące w temperaturze pokojowej miało być przyczyną zmiany kształtu szyb, to, według Zanotta, trwałoby to niemal tak długo, jak istnieje cała Ziemia. Co więcej, jeśli szkło w temperaturze pokojowej miałoby ciec w wyniku grawitacji, to masa Ziemi musiałaby być tak wielka, ze nasza planeta zamieniłaby się w czarną dziurę.

270234e678708b1a192dad5c6e215663

9. Kameleon zmienia ubarwienie, aby zlać się z otoczeniem

To prawda, że jaszczurki te doskonale potrafią zmieniać ubarwienie ciała, ale nie robią tego po to, by się maskować. Kolor zmienia przede wszystkim w reakcji na zmianę temperatury organizmu. Gad ciemnieje, kiedy chce się zagrzać.

RZECZYWISTOŚĆ

Zmiana ubarwienia jest także sposobem komunikacji z innymi kameleonami. Jaszczurka może w ten sposób na przykład sygnalizować swój nastrój. Kiedy kameleon jest rozjuszony, nadyma się, aby pokazać, jaki jest wielki. Przybiera wówczas najciemniejsze odcienie zieleni, brązu czy czerni. Podczas zalotów samiec dumnie się pręży i „przebiera” we wszystkie możliwe kolory – wszystko po to, by zwrócić na siebie uwagę samiczki.

JAK ZMIENIA BARWĘ?

Umiejętność zmiany ubarwienia u kameleonów jest możliwa dzięki kurczeniu lub rozprężaniu komórek pigmentowych, tzw. chromatoforów. Są one rozproszone po skórze kameleona. Gdy komórki się powiększają, skóra ciemnieje, ponieważ ziarnka ciemnego pigmentu rozszerzają się i zajmują większą płaszczyznę. Podczas kurczenia komórek skóra blednie. Kameleon potrafi pomalować się całą paletą barw, od jasnoróżowej i brązowej przez odcienie zieleni aż po czerń. Co więcej, może na skórze wytwarzać barwne prążki, kropki, linie, kółka oraz złożone wzory.